Klimaatverandering zorgt voor een ongelijke spreiding van regen. Langdurige droogte komt vaker voor en meer intense stortbuien ook. Dit kan leiden tot een watertekort in de zomermaanden, en tot af en toe te veel water.

Tegelijkertijd zijn er zoveel verhardingen (zoals wegen, je huis, je terras) dat dit water onvoldoende bodem tegenkomt om te kunnen doorsijpelen. De grote hoeveelheden water worden dan (te) snel stroomafwaarts afgevoerd via rioleringen, drainages en grachten. En die kunnen dat niet allemaal tegelijk aan. Hierdoor zijn er de laatste decennia vaker overstromingen en wordt het grondwater te weinig aangevuld. Droogte en overstromingen gaan hand in hand. Jij kunt hier gelukkig  wat aan doen.

Bedek de bodem met planten

Alle planten verbruiken water om te leven en te groeien en om af te koelen in de zomer. Een verharding verbruikt niets en laat niet veel infiltratie toe. Gazon verbruikt iets meer dan een verharding, een border meer dan een gazon, en een bosje meer dan een border. Een gelaagde begroeiing in je tuin verricht wonderen.

Vervang een deel van je gazon door struiken en/of bomen met een kruidlaag eronder. Qua waterberging, kun je je gazon vergelijken met een keukenpapiertje, en je bomen en struiken met een dikke spons. Je kunt gelaagdheid in je tuin brengen door een boom aan te planten als hoogste laag. Als je tuin niet erg groot is, kies dan voor een kleine boom, of voor een grote struik, of zet een klimplant tegen de muur. Een volgende laag kan dan een lagere struik zijn, en vervolgens een kruidlaag. Op termijn ontstaat er een strooisellaag. De bodem wordt humusrijker waardoor hij beter water vasthoudt. Door de goede doorworteling laat hij ook inflitratie toe.

Gelaagdheid in je tuin heeft heel wat leuke gevolgen:

  • Als het regent, blijft een deel van de regendruppels aan de boom of struik hangen. Dat deel zal niet meteen op de bodem vallen en vertraagd de bodem bereiken of helemaal niet, want een deel komt ten goede aan kleine diertjes en mos.
  • Na de regenbui verdampt een deel van deze druppels en zorgen zo voor verkoeling.
  • Bomen en struiken verbruiken water om te groeien én om af te koelen. Er is dus minder wateroverlast na een stortbui. Een gemiddelde boom verbruikt tussen 100 en 200 l water per dag.
  • Als je voor een hoge struik koos of voor een boom, dan werpt die ook schaduw, net wat je wilt in een hete zomer. Kies je voor een plant die zijn blad verliest in de winter, dan heb je in de winter wel al het zonlicht binnen, terwijl je in de zomer prettige, koele schaduw hebt.
  • Een strooisellaag bedekt de bodem en beschermt hem tegen uitdroging. Bladval vormt het noodzakelijke voedsel voor het bodemleven. Zo krijg je een rulle bodem die goed water vasthoudt.

KLEINE BOMEN EN STRUIKEN VOOR LICHTE, DROGE BODEM
Wetenschappelijke naam - Nederlandse naam - H x B - Vorm

  • Acer campestre ‘Elsrijk’ veldesdoorn 10 x 6 breed eirond
  • Crataegus lavallei ‘Carrierei’ meidoorn 7 x 7 afgeplat rond
  • Prunus domestica pruim 8 x 6 rond

KLEINE BOMEN EN STRUIKEN VOOR LICHTE, VOCHTIGE BODEM
Wetenschappelijke naam - Nederlandse naam - H x B - Vorm

  • Acer campestre ‘Elsrijk’ veldesdoorn 10 x 6 breed eirond
  • Cornus mas gele kornoelje 7 x 5 breedrond
  • Cydonia oblonga kweepeer 7 x 5 rond
  • Frangula alnus sporkehout 5 x 3 rond
  • Mespilus germanica mispel 5 x 5 parasol
  • Salix purpurea bittere wilg 4 x 3 rond
  • Sambucus nigra gewone vlier 10 x 5 parasol
  • Viburnum opulus Gelderse roos 4 x 3 uitbuigend

KLEINE BOMEN EN STRUIKEN VOOR ZWARE BODEM
Wetenschappelijke naam - Nederlandse naam - H x B - Vorm

  • Cornus mas gele kornoelje 7 x 5 breedrond
  • Cydonia oblonga kweepeer 7 x 5 rond
  • Fraxinus ornus pluim-es 8 x 5 ovaal
  • Philadelphus coronarius boerenjasmijn 5 x 4 parasol
  • Prunus cerasifera kerspruim 7 x 5 rond
  • Salix caprea boswilg/waterwilg 8 x 5 uitbuigend
  • Salix purpurea bittere wilg 4 x 3 rond
  • Sambucus nigra gewone vlier 10 x 5 parasol
  • Viburnum opulus Gelderse roos 4 x 3 uitbuigend

 

Dit artikel werd opgemaakt binnen het project 'Naar een efficient waterbeheer met groenzones'. Een gezamelijk PDPO-project van Proefcentrum voor Sierteelt, Vereniging voor Openbaar Groen, VELT en Regionaal Landschap Schelde-Durme.