Bloemen maken ons gelukkig. Helaas geef je met een klassiek boeket - zonder dat je het weet - ook een portie pesticideresidu's cadeau. Onderzoek van de Universiteit Luik maakt duidelijk dat klassieke bloemen een risico inhouden, niet in het minst voor de bloemisten die dagelijks aan deze residu's blootgesteld worden. Velt raadt je aan om voor ecologische bloemen te kiezen. Goed voor het milieu, de teler, de bloemist en iedereen die je blij wilt maken met bloemen.

De bloemen die je in de meeste bloemenzaken aantreft, zijn geteeld met behulp van pesticiden voor het bestrijden van ziektes, plagen en onkruid. Ze kunnen afkomstig zijn uit een Europees land of ingevoerd uit een niet-Europees land. In Europese landen is de wetgeving voor het gebruik van pesticiden doorgaans strenger dan in niet-Europese landen. De aanwezigheid van pesticideresidu's op bloemen uit niet-Europese landen wordt niet gecontroleerd, laat staan aan banden gelegd.

Dat maakt dat floristen bij het samenstellen van boeketten niet zonder risico blootgesteld worden aan een groot aantal pesticiden en vaak ook combinaties van pesticiden. Dat kon een onderzoek van de Universiteit Luik, in samenwerking met het laboratorium van de universiteit van Gembloux en de ministeries van Landbouw en van Onderzoek van Tunesië, overtuigend aantonen.

Ernstige blootstelling van bloemisten

De resultaten van het onderzoek zijn ontstellend. Floristen blijken bloot te staan aan een vrij groot risico, terwijl ze daar amper over geïnformeerd worden. Uit de analyse van de bloemen blijkt dat de bloemen ernstig gecontamineerd zijn: niet minder dan 107 verschillende residu's werden vastgesteld op de bloemen, met een gemiddelde van ongeveer 10 stoffen per boeket. Vooral rozen blijken erg gecontamineerd met gemiddeld 14 verschillende stoffen per staal en een gemiddelde concentratie van 26 mg/kg.

De bevraging en observatie van de bloemisten toont aan dat ze op drie verschillende manieren blootgesteld worden aan deze residu's: via huidcontact terwijl ze met de bloemen werken, via het inademen van stoffen die vluchtig zijn en, per ongeluk, via de mond wanneer ze een intussen gecontamineerde hand naar de mond brengen. Bloemisten dragen zelden beschermende kledij en slechts 20% draagt af en toe handschoenen.

Zelfs in urine

Het onderzoek van de 20 paar katoenen handschoenen, voor dit onderzoek gedragen door de vrijwilligers-bloemisten, brengt aan het licht dat een handschoen na het werk met de bloemen gemiddeld 37 residu's bevat met een gemiddelde van 22,22 mg/kg per handschoen. Bij de handschoen met de slechtste resultaten bleek dat voor vier pesticiden de AOEL-waarde, of aanvaardbare blootstellingswaarde voor de werker, overschreden werd. 70% van de residu's die op de bloemen werden ontdekt, werden ook vastgesteld op de handschoenen, waarmee een duidelijke relatie tussen de contaminatie enerzijds en het werken met de bloemen anderzijds werd gelegd.

De humane biomonitoring tenslotte identificeerde 70 verschillende pesticideresidu's en afbraakproducten in de urine van de bloemisten. Door de gebruikte methode konden de onderzoekers opnieuw een rechtstreeks verband leggen tussen de residuen op de bloemen en de stoffen in de urine. Verwonderlijk is dat niet: de huid vormt weliswaar een beschermende barrière maar vele pesticiden kunnen wel degelijk geabsorbeerd worden door de huid en nadien via de urine uitgescheiden worden.

Wat nu?

De onderzoekers kijken nu naar de sector en de overheid om bloemisten te beschermen. Ze suggereren beschermende kledij voor bloemisten, trainingssessies voor telers opdat ze minder pesticiden gebruiken en een controle- en traceringssysteem voor snijbloemen.

Velt vindt het stuitend dat bloemisten én klanten blootgesteld worden aan een dergelijke cocktail van pesticideresidu's. Gelukkig starten meer en meer telers met biologische bloementeelt waarbij geen chemisch-synthetische pesticiden zijn toegelaten. Samen met BioForum Vlaanderen willen we deze biotelers ondersteunen door hen meer onder de aandacht te brengen. Wil je bloemen kopen, kies dan resoluut voor ecologisch. Je doet er zoveel mensen een plezier mee.

(C) Foto's: Aikon Producties en Pieter Maes