Bladluizen. Elk voorjaar zijn ze er weer. Ze kunnen zich razendsnel vermeerderen en al gauw de planten in je tuin teisteren. Maar dat is geen reden tot paniek en al zeker geen 'excuus' om naar pesticiden te grijpen

Met onze ecologische preventie- en bestrijdingstips kan je elke bladluizenplaag overwinnen. 

1. Help verzwakte planten een handje

Bladluizen hebben een voorkeur voor planten die reeds verzwakt zijn, bijvoorbeeld doordat ze niet op de juiste plaats staan en daardoor een tekort of teveel hebben aan iets. Verzwakte planten zijn eveneens minder weerbaar tegen de gevolgen van zo’n aanval.

Vooraleer je overgaat tot bestrijding, moet je even stil staan bij de oorzaak van de bladluizenplaag. Het is belangrijk om zoveel mogelijk preventief te werk te gaan. Misschien staat de plant te droog, of juist te vochtig. Zo kan je oplossingen zoeken om dit in de toekomst te voorkomen. Een belangrijk zijn een goede plantenkeuze en het aantrekken van natuurlijke vijanden.

2. Kies de planten zorgvuldig

Kies planten die zo weinig mogelijk afwijken van de wilde vorm. Veel cultivars zijn geselecteerd op esthetische bloem- of bladkenmerken, niet op resistentie tegen plagen en ziektes. De wilde vorm moet zich in de natuur kunnen weren en heeft vaak een sterkere gezondheid, soms in ruil voor kleinere maar niet minder charmante bloemen. Wist je dat bestuivende insecten zoals bijen en veel natuurlijke vijanden ook een uitgesproken voorkeur hebben voor de wilde bloemvorm?

3. Zet de juiste plant op de juiste plaats

Kies planten in functie van jouw tuin. Let er op dat een plant zich thuis voelt op zijn plaats. Het principe van de juiste plant op de juiste plaats blijft essentieel om een gezonde tuin te krijgen. Koos je de verkeerde plant voor jouw tuin, bijvoorbeeld niet aangepast aan het bodemtype van je tuin, dan blijft ze zwak en trekt bladluizen aan.

Zorg voor evenwichtige plantenvoeding door de bodem steeds bedekt te houden met een natuurlijke strooisellaag. Geef hongerige gewassen eventueel jaarlijks wat extra compost. Let op met meststoffen, want ook overbemeste planten (vooral met stikstof), krijgen een speciale aantrekkingskracht voor luizen.

Je kan luizen in de war brengen door sterk geurende planten tussen je bladluisgevoelige planten te zetten. Voorbeelden kruizemunt, hysop, salie, tijm, lavendel, citroenkruid, afrikaantjes, boerenwormkruid, koriander en anijs. Oost-Indische kers trekt de zwarte luis aan, daarom wordt deze plant vaak als vangplant voor die bladluizen ingezet. Heb je weinig last van luizen in de tuin, kan Oost-Indische kers ze echter aantrekken.

4. Trek natuurlijke vijanden aan

Stimuleer de ontwikkeling van natuurlijke vijanden van bladluizen. Lieveheersbeestjes, zweefvliegen, gaasvliegen, oorwormen, schildkevers, wespen: ze lusten allemaal wel bladluis in een van hun ontwikkelingsstadia. Veelal zijn het de larven die bladluizen eten en voeden de volwassen insecten zich met stuifmeel. Zorg dus voor voldoende voedsel voor deze vijanden door bloemen die veel stuifmeel en nectar produceren aan te planten. Dan kiezen ze ook jouw tuin uit om hun eitjes te leggen en kunnen hun larven het nuttige werk doen.

Er zijn ook larven van bijvoorbeeld lieveheersbeestjes te koop. Deze kan je in de juiste hoeveelheid en op de juiste plek uitzetten zodat ze zich tegoed kunnen doen aan de bladluizen. 

Zorg voor voldoende overwinteringskansen door kruidachtige (holle stengels) te laten staan in de winter en takkenhopen te laten liggen, minstens tot het late voorjaar. Met een evenwichtige beplanting in je tuin, veel bloeiende planten het hele jaar door en voldoende overwinteringsmogelijkheden zullen de natuurlijke vijanden spontaan opduiken.

5. Zelf aan het verwijderen

Als de bladluizen ondanks alle preventieve maatregelen toch tot een plaag uitgroeien, bijvoorbeeld op een nog jonge plant of zwakke variëteit,  kan je de luizen tijdelijk zelf proberen verwijderen.

  • Duw met je vingers wat bladluizen plat op de stengels. De geur zal natuurlijke vijanden uit de buurt lokken - ze ruiken immers voedsel!
  • Je kan de aangetaste plant herhaaldelijk besproeien met een krachtige waterstraal. Let wel op dat je de plant niet beschadigt.
  • Snij sterk aangetaste delen weg: volledig slappe, gekrulde, of erg kleverige bladeren, stengels of knoppen kunnen een ingangspoort zijn voor andere ziekteverwekkers en schimmels.
  • Soms wordt er met oplossingen van bruine (of groene of zwarte) zeep gespoten, maar de werking hiervan is niet voorspelbaar. Brandnetelaftreksel is een klassiek middel dat vaak aangeraden wordt om lichte aantastingen in toom te houden, maar het heeft slechts een matige werking. Een sterke aantasting verwijder je dus op een andere manier. Ga op zoek naar de mogelijke oorzaak en zorg voor de nodige preventieve maatregelen, zodat je in toekomst een zware aantasting voorkomt.
Nog een effectief middel is een aftreksel van rabarberblad:
  • Werkzame stoffen: oxaalzuur en antrachinonen
  • Vul een emmer van 10 l met 1 kg fijngesneden rabarberblad en water. Laat dit 24 uur laten en zeef het.
  • Voeg ijs toe: de beste werking krijg je als het aftreksel 4° C is.
  • Spuit 's morgens, gedurende 3 opeenvolgende dagen. 

Meer weten?

Bladluizen en hun natuurlijke vijanden beter leren kennen? Dat kan met onze bladluizenbingo en natuurlijkevijandenbingo. Ga ermee op pad in je tuin of buurt en wie weet ontdek jij wel de melige koolluis, bonte lindebladluis of lakrode luis.

Plaagdierboek

Je verdiepen in plaagdieren kan ook met Het Plaagdierboek van Velt. Het is een praktische gids, die je heel wat plaagdieren leert kennen en meteen toont hoe je er als tuinier mee om kunt gaan. Zonder gif, dus', vertelt auteur Suze Peters. 'Daarnaast is het ook gewoon een lekker leesboek, doorspekt met interviews.

In het Plaagdierboek komen allerlei mensen aan het woord die geregeld met plaagdieren te maken hebben: een biologische kweker, een moestuinier, een wetenschapper, een kunstenaar … Ook Velt-medewerkers Lieven David en Geert Gommers doen hun verhaal.

Een reeks mooie foto’s zorgt bovendien voor herkenning en verheldering. Volg je de raadgevingen in dit boek, dan wordt tuinieren er eigenlijk gemakkelijker op. Je zult meer tijd overhouden om te genieten van je tuin.’

> Bestel je exemplaar voor slechts € 17,50