Velt-winkel

Je bent hier:

Hoeveel water geef je in de (moes)tuin?

Hoeveel water geef je in de (moes)tuin?

Hoeveel water hebben je groenten nodig? Hoe en wanneer giet je best? Hoe kun je water besparen? Ervaren/ecologische/slimme tuiniers zijn zuinig met de gieter, en beginners en nog-niet-ecologische tuiniers herken je aan hun nodeloos gesleur met water. Onthoud alvast: goede bodemzorg bespaart je het meeste gietwerk.

De laatste maanden zijn extreem droog geweest, waardoor planten in de tuin heel wat stress te verduren hebben. Daar komt nu nog een hittegolf bovenop. In sommige gevallen kan water geven soelaas brengen, maar de algemene regel is best dat je planten zoveel mogelijk met rust laat.

Stel zaaien en planten uit tot na de hittegolf. En let vooral op met wieden in een droge periode. Met het losrukken van onkruid of door te schoffelen, kun je gemakkelijk andere planten beschadigen.

Wat kun je wel doen? Geniet van je tuin, oogst bessen, pluk de laatste peultjes, oogst de eerste aardappelen en... gun jezelf ook wat rust!

 

 



 

's Morgens of 's avonds gieten?

In principe kun je best 's morgens gieten om een te grote afkoeling van de grond te vermijden en om de planten tijdig te laten opdrogen. In de zomer kun je 's (ook) avonds gieten omdat het water anders té vlug verdampt. Maar let op: vochtig gewas (tomaat) krijgt sneller last van schimmels. In dit geval moet je dus 's morgens gieten.

Keer terug naar boven


Hoeveel keer moet je gieten?

  • Dagelijks begoten planten worden afhankelijk van je watergift. Hun wortelstelsel blijft oppervlakkig;
  • Wekelijks begoten planten gaan dieper met hun wortels. Ze gaan actiever water zoeken.

Keer terug naar boven


Oude en nieuwe trucs

  • Bij grotere planten, zoals kool en tomaat, kun je een kuiltje maken om water in te gieten rond de voet van de plant. Bij gewassen zoals sla, spinazie of ajuin kun je een watervoortje tussen de rijen aanleggen.
  • Om vorming van een harde grondkorst te vermijden kun je na de watergift het kuiltje of het voortje afdekken met wat ruwe compost of mulchmateriaal;
  • Met een ingegraven bloempot of fles kun je veel water geven én doseren tegelijk;
  • Tomaten gaan, als ze een dikke mulchlaag krijgen, tot 150 cm diep hun water zoeken; je hoeft ze dan geen water meer te geven.
  • Prei krijgt tijdens droge zomermaanden graag dagelijks water over zich heen: preimotlarven verdrinken immers als het hart vol water blijft staan.

Keer terug naar boven


Preventie: het waterbergend vermogen van de grond verhogen

Je kent het wel: bij regen slaat je grond dicht en staan er plassen op, bij droogte vormt hij korsten en wordt hij zo hard als beton (als je zware grond hebt) of hij valt als stof uiteen (als je zandgrond hebt). In dat geval is er iets verkeerd met het waterbergend vermogen van je grond.

In goede tuingrond zitten drie componenten die het water goed kunnen vasthouden en samen zorgen voor een goede capillariteit:

  1. Het kleihumuscomplex: dat zijn kruimels die uiteraard uit humus en kleideeltjes bestaan, en die vocht (en voedingselementen) kunnen bufferen. Ze staan dat vocht (en die voeding) af aan de wortels en het bodemleven. Het kleihumuscomplex zit volop in goede compost, dus daar moet je werk van maken.
  2. De lucht: tussen de kruimels zitten als het ware luchtbellen (tot 25% in goede tuingrond). Bij regen lopen die vol (dat heet dan hangwater) en daarna sijpelt het water langzaam door naar ondergelegen lagen. Hoe minder de bodem betreden wordt, hoe meer lucht in de bodem.
  3. De kanalen: wortels en bodemleven (vooral pieren) graven hun eigen gangen door de grond, en zorgen zo voor betere insijpeling – in hun eigen voordeel.

Proefje: dip de onderkant van een suikerklontje in koffie; het vocht verdeelt zich overal door de capillaire werking (de haarbuiskracht). Tussen de suikerkristallen zitten namelijk fijne luchtkanaaltjes. In een goede, luchtige bodem zal de capillaire werking een tekort aan water aan de oppervlakte grotendeels compenseren door het opzuigen van dieper water. Dit lukt niet bij betreden grond: een harde klont kandij neemt ook geen koffie op.

Verbeter je waterbergend vermogen met lavagruis

Strooi lavagruis (gemalen lavasteen, 0 tot 8 millimeter groot) over je hele moestuin, bij voorkeur tegelijk met je compostgift. Licht inwerken mag. Startdosis: 1 à 2 kilogram /m²; daarna volstaat jaarlijks 100 à 200 gram/m². Lavagruis heeft een grove, poreuze korrel, die tegelijk water kan bufferen én voor een goede drainage zorgt.

Keer terug naar boven


Preventie: uitdroging door verdamping verminderen

Dehydratatie is niet goed voor je huid, maar evenmin voor je tuin. Vooral op hete dagen, maar evengoed wanneer het hard vriest, droogt je grond uit. Heel stresserend voor je planten en  bodemleven. De grond en beestjes eens goed laten kapotvriezen is een fabeltje. Je grond geniet evenmin van een hittegolf of een overstroming.

Remedies tegen verdamping

  • Schoffel je grond heel oppervlakkig, dan schraap je de bovenste capillaire kanaaltjes af.
  • Mulch je grond met diverse materialen. Zo'n beschermlaag is afgekeken van moeder natuur. Dunne laagjes maaisel en stro zijn klassieke mulchmaterialen maar ook een extra laagje (halfverteerde) compost en lavagruis werken beschermend.

Keer terug naar boven


Preventie: infiltratie

De gemiddelde grondwaterstand is de laatste decennia sterk gedaald en steeds meer tuiniers hebben daar last van. Zorg dus dat je je neerslag maximaal opslaat:

  • Als je je bodem mulcht, kan neerslag rustig in de bodem dringen en zo de onderliggende grondwaterlagen aanvullen. Ook en vooral 's winters!
  • Maak je verhardingen (oprit etc) zo klein en zo doorlatend mogelijk.
  • Overweeg om (een deel van) je regenwater in je grond te laten infiltreren.
  • Overweeg overigens ook eens om je gezuiverd grijs water (bad etc) in je grond te laten infiltreren. Groenten rechtstreeks begieten met grijs water is af te raden.
  • Vooral in droge zandgronden is infiltratie heel haalbaar en effectief.

Groenten bevatten veel water

  • Aardappelen bevatten tot 77 % water, koolgewassen tot 93% en sla zelfs tot 95%.
  • Water transporteert mineralen van de haarwortels naar de bladeren: dat is de sapstroom. Bij peulgewassen is voor het transport van een kilogram minerale bouwstof meer dan 350 liter water nodig.
  • Een regelmatige toevoer van water is dus van levensbelang voor je groenten. Planten tonen ons meteen als er wat schort er!

Te nat of te droog?

In een waterzieke grond kunnen de haarwortels onvoldoende voeding (zuurstof en minerale voedingselementen) opnemen. Dat leidt tot groeistoornissen,en uiteindelijk tot het afsterven van de plant. Op constant natte grond kun je beter met verhoogde bedden werken. Een gebrek aan water zal je opbrengst verminderen en groenten doen doorschieten. Bovendien maakt het je groenten kwetsbaar(der) voor plagen en ziekten.

Keer terug naar boven


Water geven bij het zaaien

  • Zaad moet vocht opnemen om te kunnen groeien. Geef je zaadjes direct contact met de vochtige grond.
  • Als je grond nog bewerkt is vlak voor het zaaien, druk dan weer wat aan. Dat zorgt ervoor dat de bovenste laag van het zaaibed niet uitdroogt.
  • Wie begint met water geven na het zaaien, moet dit volhouden. Water geven en er twee dagen nadien mee ophouden is nefast. Het ondergronds gevormde kiempje mag immers tijdens het kiemproces niet uitdrogen.
  • Te veel water op je zaaibed kan het zaad doen rotten in de grond. Ook geeft het korstvorming op de grond: de opdrogende grond wordt harder en dit kan de opkomst van de tere jonge plantjes belemmeren. Een teveel aan water spoelt ook je zaadjes weg. Belangrijk is dus om niet te goeien, maar te broezen. Geef je zaadjes een malse regenbui.
  • Bij aanhoudende droogte en warmte kun je het zaaibed afdekken met een vochtige jutezak waarop je kunt broezen. Zo hou je de grond vochtig en voorkom je korstvorming. Controleer dagelijks of je zaadjes al kiemen! Na opkomst moet je het doek verwijderen, anders hebben je plantjes lichtgebrek. Verwijder het doek ’s avonds om een te grote schok te vermijden.

Keer terug naar boven


Tips bij het planten

  • Zet je plantgoed eerst een paar uur in een bak met water, zodat de kluit goed natwordt;
  • Plant bij voorkeur bij bewolkt of regenachtig weer of 's avonds;
  • Felle zon kun je afschermen de eerste dagen door een stenen bloempot over het plantje heen te zetten tijdens de heetste uren of door (daarna) die bloempot aan de zuidkant van je plantje te zetten;
  • Je kunt ook bebladerde takjes (van je haag, bijvoorbeeld) aan de zonzijde van elke plant zetten, als tijdelijke beschaduwing.

Keer terug naar boven


Lees nog meer over dit onderwerp in...

Handboek ecologisch tuinierenEcologisch tuinieren voor beginners


Bekijk het overzicht van de meest gestelde moestuinvragen


Heb je nog een vraag voor ons?

Bestanden moeten kleiner zijn dan 10 MB.
Toegestane bestandstypen: gif jpg png.

     



Advertenties

Boeken van Velt

Ledenvoordelen

  • 6 keer per jaar ons tijdschrift Seizoenen
  • Leuk welkomstpakket
  • Korting op boeken van Velt
  • Korting in ruim 150 bio- en ecowinkels
  • Grote korting met onze jaarlijkse Velt-zadenactie
  • Uitnodigingen voor interessante activiteiten in je buurt
  • Toegang tot het online Seizoenen-archief
  • Je ontvangt onze tweewekelijkse nieuwsbrief

Word lid