Wil je zomerkruiden oogsten om ze later te gebruiken in de keuken? Of voor cosmetische of geneeskrachtige doeleinden? Dan moet je ze op de een of andere manier goed conserveren.

Drogen

Drogen is de meest gebruikte methode. Een juiste timing hierbij is ontzettend belangrijk.

  • Pluk bloemen, bladeren, stengels en zaden op een droge dag zodra de dauw is opgedroogd. Eens de zon op zijn hoogst staat, zijn de meeste vluchtige oliën verdampt.
  • Met een keramisch mes kun je het oxideren van kruiden vermijden. Gebruik je materiaal uit metaal, zorg dan voor een vlijmscherp lemmet.
  • Selecteer de mooiste exemplaren. Leg ze ongewassen op een rekje, vliegenraam of (niet bedrukt) bruin papier. Op een donkere, warme en niet vochtige plaats. Keer regelmatig om. Bloemen en bladeren zijn droog als ze tussen je vingers ‘knisperig’ aanvoelen.
  • Stel met je gedroogde oogst heerlijke kruidentheeën samen, gebruik ze in allerlei gerechten of maak een bontgekleurd kruidenzout.
  • Bepaalde kruiden zijn niet geschikt om te drogen en verliezen volledig hun aroma. Voorbeelden zijn basilicum, dille en bieslook. Je vriest ze beter in. Planten met een hoog gehalte aan etherische olie kun je prachtig drogen. Denk aan tijm, rozemarijn, lavendel,…

Kruidenoliën en -azijnen

Olie en azijn laten zich uitstekend met kruiden aromatiseren.

  • Voor een aromatische olie gebruik je gedroogde kruiden. Verse kruiden bevatten veel vocht en het risico op bederf van de olie is veel groter. Wil je dit toch proberen? Pluk dan op een zonovergoten dag na de ochtenddauw en dep de verse kruiden extra droog.
  • Heerlijke kruidenoliën bereid je met een neutrale olie van goede kwaliteit (zoals olijf-, zonnebloem- of druivenpitolie). Doe de gedroogde kruiden in een schone bokaal en overgiet met de olie tot alles goed onderstaat.
  • Laat de olie minstens twee weken trekken op een zonnige plaats. Schud regelmatig eens. Doe ze daarna met behulp van een fijne zeef of koffiefilter en trechter in brandschone, decoratieve flessen.
  • Steek er wat takjes gedroogde kruiden bij, voorzie een strikje en etiket en je fles is een sieraad op de kruidenplank.
  • Houd het niet alleen bij de klassieke tijm- of rozemarijnolie, maar experimenteer met duizendbladolie, kervelolie of een rijke gemengde kruidenolie met bieslook, peterselie, rozemarijn, citroenmelisse, pimpernel en dragon.  

Het inmaken in azijn is een minder delicate zaak, omdat azijn de schadelijke micro-organismen doodt. Voor een kruidenazijn kun je probleemloos verse kruiden gebruiken.

  • Verwarm 7 dl appelazijn lauwwarm in een pan. Stop een 5-tal takjes kruiden in een schone fles en voeg passende aromaten toe zoals gekneusde peperbollen, citroenrasp, knoflook, laurierblad, kaneelstokjes, kruidnagels,…
  • Giet de azijn erop en laat één week op een zonnige plek trekken en daarna op een donkere plek. Zeef na een maand de kruiden uit de azijn, doe in een schone decoratieve flesjes en bewaar op een donkere plaats.
  • Leuke azijncombinaties zijn ciderazijn met appelmunt, rode wijnazijn met rozemarijn en knoflook, appelazijn met bernagietoppen,...

Fermenteren

Bij een azijninmaak worden de slechte en goede micro-organismen onschadelijk gemaakt. Bij een melkzure inmaak of fermentatie worden deze laatste echter gestimuleerd. Met een gefermenteerde kruidenmix geniet je de hele winter gezond van de smaak van verse kruiden zoals munt, peterselie, dragon,… Gebruik het als smaakmaker in dressings, (dip)sauzen, soepen, aardappelpuree,… Recept zie verder.

Aromatische jam

Pimp je jams op met aromatische tuinkruiden of maak een bloemenconfituur. Van rozen bereid je niet alleen een confituur van de bottels, maar ook van de blaadjes. Heerlijk om te gebruiken in gebak zoals een rolcake.

Honing

Meng honing met verse bloemblaadjes of kruidige stengels en verwarm au bain-marie op een zacht vuurtje gedurende 30 minuten. Een rozemarijnhoning is bijvoorbeeld heerlijk bij meloen.

Suikeren

Suikeren om te bewaren is niet de meest gezonde methode maar voor eetbare bloemen wel een streling voor het oog op taarten of desserts. De geur, kleur en structuur blijven vrij goed bewaard. Met een beetje handigheid (en een penseel) haal je de bloemblaadjes door losgeklopt eiwit, witte kristalsuiker en laat je ze op keukenpapier drogen. Herhaal nogmaals en droog ze vervolgens in een oven van 35°C gedurende 1 à 2 uur (deur op een kier). Zonder de oven, duurt het 1 tot 2 dagen vooraleer de bloemen droog zijn.

Konfijten

Heb je een engelwortel in de tuin, dan kun je een stuk van de stengel konfijten. Gekonfijte Angelica wordt graag gebruikt in de banketbakkerij.

Diepgevroren

Invriezen is een makkelijke oplossing voor kruiden die moeilijk te drogen zijn. De inhoudstoffen blijven grotendeels bewaard, maar de levenskrachten verminderen sterk. Geproportioneerd en ingevroren in de ijsblokjesvorm beschik je meteen over een handige portie. IJsblokjes met eetbare bloemen geven een prachtige look aan allerlei drankjes. In kruidige ijsbereidingen proef je meteen de zomer. Probeer eens lavendel- en rozenroomijs of paardenbloemsorbet.

Kruidenwijn

Je kunt met kruiden eindeloos variëren. Brouw een drankje volledig naar eigen smaak en experimenteer met verschillende wijnen en kruiden. Denk aan een bloesemwijn (lavendel- en lindebloemen), rozemarijnwijn, melissewijn, rozebottelwijn, duizendbladwijn, …


Recept gefermenteerde kruidenmix

Deze kruidenmix kun je maandenlang bewaren zolang de kruiden onder de pekel blijven. Wat heb je nodig?

  • Diverse groene kruiden zoals peterselie, bieslook, munt, dragon, basilicum, … - Zeezout - Kokend water - Glazen pot - Doekje en elastiek

Werkwijze:

  • Maak een pekel door 5% kruidenzout op te lossen in kokend water. Laat het afkoelen.
  • Hak of mix de kruiden zeer fijn.
  • Doe ze in een glazen pot en overgiet met de koude pekel.
  • Span een doekje over de glazen bokaal.
  • Laat fermenteren gedurende 3-4 dagen (kamertemperatuur)

Sigrid Dewaele, voedingslesgeefster bij Velt en de vegetarische kok en kruidenvrouw achter De Natuurkeuken en Academie voor Vegetarische Kookkunst, schreef dit artikel. Sigrid geeft in het Onkruidboek van Velt ook nog heel wat kruidentips.


Wat krijg je vandaag nog op je zomerbord?

(C) Foto's: Stefan Jacobs